خط استوا.
کشورهایی که خط استوا از آن‌ها می‌گذرد (رنگ قرمز) و کشورهایی که نصف‌النهار مبدأ از آن‌ها می‌گذرد (آبی).

اِستِوا (عامیانه: اُستُوا) یا نیمگان نام خطّی فرضی است که کره زمین را به دو بخش نیمکره شمالی و نیمکره جنوبی بخش می‌کند. فاصلهٔ نقاط بر روی خط استوا از قطب‌های شمال و جنوب به یک اندازه‌است.

خط استوا مبدأ عرض جغرافیایی و درجهٔ آن صفر می‌باشد. ۹۰ درجه عرض جغرافیایی به سوی شمال خط استوا و ۹۰ درجه دیگر آن به سوی جنوب خط استوا کشیده شده‌است. در کره زمین، هر یک از این عرض‌ها به فاصله‌های برابر قرار گرفته و به طور میانگین هر درجهٔ آن معادل ۰۴۲/۱۱۱ کیلومتر و یا ۶۹ مایل محاسبه شده‌است.

خط استوای زمین هم‌چنین بزرگ‌ترین محیط را با درازای ۴۰۰۷۶ کیلومتر دارا می‌باشد. هر اندازه به سوی شمال و یا جنوب خط استوا برویم، محیط عرض جغرافیایی کوچک می‌شود تا این که در نقطهٔ قطب به درجهٔ صفر نزدیک می‌شود.

سطح کره زمین در خط استوا به مقدار ۴۰۰۰۰ کیلومتر در شبانه‌روز حرکت می‌کند. این به معنای سرعتی برابر ۱۶۷۰ کیلومتر بر ساعت است. این سرعت از تقسیم محیط کره زمین در خط استوا (حدود ۴۰۰۷۰ کیلومتر) بر تعداد ساعات شبانه‌روز (۲۴) محاسبه می‌شود.

نام خط استوا در فارسی کاربردی دیرینه دارد و در اشعار فارسی نیز دیده می‌شود: نمونه از خاقانی:

مرکب همت بتاز یک‌ره و بیرون جهان از سر طاق فلک تا به حد استوا

نظامی خمسه

خط استوا بر افق سرنهاد میانجی به قطب شمال اوفتاد

سعدی

بر استوای قامتشان گویی ابروان بالای سرو راست هلالی خمیده‌اند

کشاورزی در مناطق استوایی

در مناطق استوایی بیشتر کشت قهوه و کائوچو رواج دارد. چرا که این مناطق محیط بسیار مناسبی برای کشت این محصولات هستند و می‌توان گفت که مواد اولیهٔ بیشتر شرکت‌های مشهور تولید قهوهٔ جهان، در این مناطق وجود دارد و این کارخانه‌ها در مناطق استوایی دارای مزارع انحصاری هستند. در آغاز قرن نوزدهم میلادی هم کشورهای استعمارگر از این مسئله و سود زیادی که در کشت قهوه و کائوچو در این مناطق وجود دارد، با خبر بودند. از همین رو در آن سال‌ها بخش زیادی از جنگل‌های استوایی را با آتش زدن یا قطع کردن درختان از بین بردند و به مزارع تبدیل کردند.

گذر از مناطق

مختصات‌ها کشور، قلمرو یا دریا توضیحات
مختصات: پارامترهای اضافی غیر منتظره
{{#coordinates:}}: عرض جغرافیایی نامعتبر
اقیانوس اطلس خلیج گینه
 سائوتومه و پرنسیپ Ilhéu das Rolas
اقیانوس اطلس خلیج گینه
 گابن
 جمهوری کنگو
 جمهوری دموکراتیک کنگو Passing 9 km south of central Butembo
 اوگاندا Passing 32 km south of central کامپالا
دریاچه ویکتوریا Passing through some islands of  اوگاندا
 کنیا Passing 6 km north of central کیسومو
 سومالی
اقیانوس هند Passing between Huvadhu Atoll and Fuvahmulah of the  مالدیو
 اندونزی The Batu Islands, سوماترا and the Lingga Islands
Karimata Strait
 اندونزی بورنئو
تنگه ماکاسار
 اندونزی سولاوسی
Gulf of Tomini
دریای ملوک
 اندونزی Kayoa and هالماهرا islands
دریای هالماهرا
 اندونزی Gebe Island
اقیانوس آرام Passing 570 m north of Waigeo island,  اندونزی
Passing 13 km south of آرانوکا atoll,  کیریباتی
Passing 21 km south of جزیره بیکر، ایالات متحده آمریکا جزایر کوچک حاشیه‌ای ایالات متحده
 اکوادور Isabela Island in the گالاپاگوس
اقیانوس آرام
 اکوادور Passing 24 km north of central کوئیتو، near Mitad del Mundo
 کلمبیا Passing 4.3 km north of the border with پرو
 برزیل آمازوناس
رورایما
Amazonas
پارا
آماپا
Pará - islands in the mouth of the آمازون (رود)
اقیانوس اطلس

ویکی‌پدیای انگلیسی.